Uit het archief van www.buddha-dharma.eu






Het In Beweging Zetten van het Wiel van de Dharma




Het Wiel van de Dharma wordt voorgesteld als een karrewiel met 8 spaken. De acht spaken zijn de geledingen op het Nobele Achtvoudige Pad: 1. Juiste (levens-)visie,
2. juiste gedachten,
3. juiste spraak,
4. juist handelen,
5. juist levensonderhoud,
6. juiste (contemplatieve) inspanning,
7. juiste (meditatieve) aandacht,
8. juiste (meditatieve) concentratie.
Met dit wiel in gedachten, een concept dat herinnerde aan de grote migratie van volkeren naar de noordindiase Ganges-vlakte, zette Boeddha het verspreiden van de Leer (Dharma/Dhamma) in beweging.
De term "Drie Cyclussen van het in Beweging Zetten van het Wiel van de Dharma" wordt in het bijzonder gehanteerd door de Mahāyāna-tradities uit de Himalayas, dus Tibet, Bhutan, Ladakh, en een deel van Nepal, plus het tibetaans boeddhisme zoals dat weer aan het herontstaan is in MongoliŽ, KalmikiŽ en nog een of twee nieuwe Republieken in Rusland. Ze hebben die opvatting onderandere, en deels, uit het late mahāyāna-geschrift de/het Nirvāna sūtra; waar van twee bodhisattvas, Oceanische waardigheid en Onuitputtelijke Mind, wordt gezegd: "in komende levens zullen ze het dharmawiel in beweging houden."

De engelstalige pagina van wikipedia geeft het hele legendarische verhaal, want een groot deel van deze zienswijze is gebaseerd op legende. Een oudere of orthodoxe traditie zoals de Theravāda, meent dat het Wiel van de Dharma slechts een keer door Boeddha in beweging gezet is, en dat meer niet nodig was. Daar zit wat in.
Ook in chinese, koreaanse en japanse boeddhistische tradities komt het concept "Drie Cyclussen ... etc." niet of sporadisch voor, met uitzondering van de Huayen-traditie waarover hieronder meer.

In die Himalaya-tradities gaat men er dan van uit dat de eerste draai aan dat Dharmawiel door Boeddha werd gegeven toen hij in het Hertenpark in Sarnath, India, de Eerste Leerrede hield ten overstaan van zijn eerste 5 gezellen.

De tweede draai aan het wiel, zeggen genoemde kringen, werd gegeven toen Boeddha op de Gierenpiek, een heuvel nabij Radjgir, eveneens in India, voor het eerst predikte ten overstaan van bodhisattvas, verlichtte of verlichtende wezens. Hier, zo wordt gezegd, onderwees Boeddha (in meer uitgebreide vorm dan voorheen) het concept van ledigheid, sunyatā, en wel aan de hand van de Perfectie van Wijsheids-filosofie.

De derde draai aan het wiel zou dan vooral in de stad Shravastiť, maar ook in andere plaatsen, gegeven zijn, en wel om de boeddhanatuur en de boeddhamatrix-leer te onderwijzen. De eerste tastbare bewijzen van de boeddhanatuur-filosofie vinden we pas in de manuscripten die door de chinese monnik Tao-Sheng zijn nagelaten.

Er wordt dan gezegd dat de chinese Huayen-traditie een "vierde Cyclus ... etc" predikte om de boeddhamatrix-leer uiteen te zetten zoals deze traditie dat wil verstaan. De Huayen sprak niet in termen van "cyclus", maar maakte een onderverdeling naar tijd vergelijkbaar met die van Zhiyi, de stichter van de T'ien-t'ai traditie.

Het hele concept van "Cyclussen van het in Beweging Zetten van het Wiel van de Dharma" wordt nog gehanteerd door orthodoxe kringen waarin men niet weten wil van Leerredes die in later tijd niet door Boeddha zelf, maar door grote wijzen zijn gecomponeerd — met buddha-vŠtsjana, 'zoals Boeddha het had kunnen zeggen' in gedachten. Veelal, zo is hier vaker uiteengezet, hebben de componisten van latere canonieke werken de diepere lagen van Boeddha's woorden blootgelegd, en hebben er verdergaande consequenties aan verbonden dan de orthodoxie deed.

december 2008






Deze pagina is er een op de site www.buddha-dharma.eu
www.buddha-dharma.eu is eigendom van White Jade River, Instituut voor Boeddhisme