Uit het archief van www.buddha-dharma.eu






Nieuwjaarsvieringen en astrologie



Veertien april is niet de Sinhalese (Srilankaanse) Nieuwjaarsdag zegt Lakruwan de Silva op 7 april 2007 in TamilCanadian, "in plaats daarvan is het het Tamil hindu-nieuwjaarsfeest."

Hij legt het uit. De theravāda boeddhistische kalender volgt de maanstanden; de eerste vollemaandag is de eerste dag van de nieuwe maand die Bak heet. De eerste dag van het boeddhistische Bak viel in 2007 op de negentiende maart. Op die dag had die gemeenschap dus Nieuwjaar moeten vieren, en niet op de veertiende april.
De keuze voor de veertiende april is gebaseerd op de hindu-kalender die de tekenen van de dierenriem volgt. Op die veertiende april gaat de zon het teken van Mesha of AriŰs binnen, en dat wordt gezien als het begin van een nieuw jaar. Dat binnengaan van het teken van Mesha wordt gezien als een gunstig en veelbetekenend tijdsmoment, pu˝˝a kāla. De Silva voegt daar aan toe dat boeddhisme als zodanig het concept pu˝˝a kāla niet kent.
Hij meldt dat Assam, Bengalen, Orissa, Kerala, Nepal en de Punjab de veertiende april beschouwen als de eerste dag van het nieuwe jaar.

Nieuwjaarsviering Sikkim
Bhutia dansen ter gelegenheid van Losoong
Op 11 december 2007 begon in Sikkim onder het volk van de Bhutia het Losoong-festival (losoeng). Met dat feest begint het nieuwe jaar. Het is tegelijkertijd een oogstfeest, en in de tempels wordt de Kagyed-maskerdans uitgevoerd.
De Bhutia branden juniperus-takken in hun huis om de atmosfeer te zuiveren en zingen liederen ter ere van de zon (de bevolking denkt dan aan de hindu´stische god Zon) die weer opkomt, en er wordt champa of gerstewijn gedronken.
Op de zesde en zevende dag van het feest gaat er even een duistere periode in wanneer de bescheremde devatß ook een zuivering ondergaan die "(mentaal) pijnlijk en verdrietig" is. Maar na deze zuiveringsperiode wordt alles weer licht en vrolijker. Het feest duurt acht tot vijftien dagen. Dit meldde The Statesman.

Het nieuwe jaar en astrologie
(Februari 2007)
Evenals in andere landen in Oost en Zuid-oost AziŰ werd in MongoliŰ het nieuwe jaar volgens de maankalender gevierd. De UB Post had een bijdrage over die nieuwjaarsviering die daar Tsagaan Sar wordt genoemd.

Het artikel van de hand van M. Bayarmaa vertelt dat hier de "boeddhistische maankalender van het mahāyana Boeddhisme" wordt gevolgd. Hij maakt ook melding van een ceremonie die “Mor Gargakh” wordt genoemd, "het nieuwe jaar beginnen met de juiste voetstap." Ook van dit gebruik wordt gezegd dat het boeddhistisch is, en dat er de "boeddhistische horoscoop" bij wordt gehaald. Wanneer je nu maar in de door die horoscoop aangegeven eerste stap in de juiste richting zet, voor ieder persoon een iets andere richting, dan komt het in het nieuwe jaar allemaal wel goed.

Beide gebruiken zijn vrolijke evenementen, en niemand zou ze willen missen, en niemand kan er kwaad in ontdekken, maar ze zijn net zo boeddhistisch als het dragen van de chador islamitisch is — niet, dus.

Doorheen de soetra-literatuur, vooral de vroege, vinden we aanduidingen voor maanden, zoals de maand Magha(1), en wordt er veel gesproken over gebeurtenissen in de trant van "in het zoveelste regeringsjaar van die en die koning". De term maankalender komt echter nergens voor. Men richtte zich in de vroegste tijd naar de vedische kalender die nog gehanteerd wordt door de hindu-gemeenschap.
Dat astrologie, en meer bepaald een horoscoop, naar Indisch-vedisch, danwel naar Chinees model, boeddhistisch zou zijn, berust op hetzelfde misverstand.
Zeker is er vedische (hindu´stische) literatuur voorhanden over astrologie, en in niet geringe mate. Met name de Himalaya-regionen - Tibet en Bhutan - hebben hier hevig gebruik van gemaakt, en er zijn commentaren, of op eigen bodem geschreven min of meer boeddhistische canonieke werken ontstaan die daarover spreken. Met name de Bhutanese opvatting over gezondheid en kruidengeneeskunde maakt gebruik van "boeddhistische astrologie" aan de hand van de zogenaamde datho, de astrologische kalender die gehanteerd wordt door astrologen in een echt Institute of Astrology.
Echter, in de niet-apocriefe soetra-literatuur vinden we geen melding van astrologie of horoscoop-trekkerij. Er is in de Kleine Voertuig Pali-literatuur een uitzondering. Daar wordt een beetje de draak gestoken met de vedische astrologie wanneer een zekere brahmanen-priester wordt gevraagd een bruiloft te arrangeren volgens de horoscoop van beide partners. Ondanks die deftige berekeningen loopt het huwelijksfeest dan toch nog in het honderd.

Boeddhisten hebben het niet zo op gokken en gissen, of zouden het er niet op moeten hebben. Karma in de boeddhistische zin zegt immers dat de mens zijn toekomst zelf in de hand heeft, ook al is hij daarbij be´nvloed door handelingen in het verleden. Je verlaten op "de sterren", of "het lot", betekent dat je geen enkel vertrouwen hebt in dit heel belangrijke aspect van de Boeddha's Dharma.
(1) Zie de pagina over de Structurering van de monniksgemeenschap".








Deze pagina is er een op de site www.buddha-dharma.eu
www.buddha-dharma.eu is eigendom van White Jade River, Instituut voor Boeddhisme