Moeilijke woorden

links | boekenlijst | beeld en geluid Terug naar nieuws over boeddhisme, pagina 1

Het woord
 Uitspraak
 Betekenis
Ajahn Adjáán Thaise vorm van het Sanskriet en Pali Achariya. Spreek Atsjárie-ja. Zie onder.
Ashin Asjien Het birmese ashin = Achariya in het Sanskriet en Pali: leraar
Bhante Bhante (h uitspreken) Eerwaarde
Bhiksu (Sanskr.), bhiksuni (Sanskr.), Bhikkhu (Pali), Bhikkhuni (Pali), Thich (vietnamees), Sunim (koreaans) Bhiksjoe, bhiksjoenie, bhiekoe, bhiekoenie, thig (zachte g), soeniem Volledig gewijdden. Bhiksu/bhikku (m), bhiksuni/bhikkuni (v), thich (m), sunim (m+v)
bodhi boodie Verlichting, Ontwaken. De Sanskriet stam is buddh: wijsheid.
Dharma / Dhamma idem Sanskriet, respectievelijk Pali. Het Sanskriet "Dharma" heeft als stam "dhri", of "dhr" hetgeen "dragen", "ondersteunen" betekent. Meer uitgebreid kan het vertaald worden met "dat wat gevestigd is", en in enge zin betekent het "wet", "regel", "leergebouw".
Dorje Dordje Sanskriet voor 'donderkeil'. Naam van een voorwerp behorend bij de esoterie. Naam van een klasse van leraren, vnml uit het Himalaya-gebied.
esoterie / esoterisch Binnen het boeddhisme is esoterie dat gedeelte van de filosofie-praktijk waar een vooropleiding in de basis-concepten van het boeddhisme voor nodig is, en die in principe alleen wordt overgedragen op diegenen die deze vooropleiding achter de rug hebben, soms in een geformaliseerde leerling-leraar relatie, soms ook niet. De wikipedia-pagina over esoterisch boeddhisme trekt de grens te nauw en betrekt het uitsluitend op het tantrisme. Ook de Japanse uchiyama-pagina is eenzijdig.
Geshe gaesjae, zachte g Een afgestudeerde aan een van de tibetaanse Gelug-universiteiten. De naam betekent hetzelfde als Khenpo, een afgestudeerde of gerealiseerde uit de tibetaanse en bhutanese Nyingma-traditie.
indigeen Indigeen betekent "eigen aan het land". Wanneer hier het woord "indigeen" wordt gebruikt, betekent het dat het om iets niet boeddhistisch' gaat.
Jātaka Djaataka "Geboorteverhalen"; vertellingen over Boeddha's vroegere levens, voordat hij Boeddha werd.
Jōdō Shinshu Djoodoo sjiensjoe De Ware Leer of School (shu), of de Geloofsleer, of de Leer van het Gemoed (shin) van het Reine Land (Jōdō)
Jogye Djogdjae De naam van de grootste boeddhistische Orde in Korea
Nayaka Mahā Thera Náyaka Mahā Teera Náyaka: leider, gids; Mahā: groot; Thera: Ouderling (meer dan 12 monniksjaren). Termen uit het Pali-boeddhisme.
Norbu Norboe Waardevol iets, kostbaarheid. Term uit het Himalaya-boeddhisme.
Phra prà Thais voor 'monnik'.
Rinpoche Rínposjee Waardevolle leraar in de Himalaya-tradities. In het bhutanees wordt er meymey aan toegevoegd, = olifant.
Rōshi, Sensei Rosjie, sensei Rōshi. Letterl.: 'oude meester'. Titel van een japanse zenmeester die officieel "overdracht" heeft gekregen en leraren (sensei) mag benoemen.
Sensei betekent letterlijk: Diegene die eerder tot geestelijke wasdom is gekomen dan anderen.
Sangha Sàng-(h)a In enge zin de gemeenschap van gewijde monniken en nonnen; in wijdere zin de gemeenschap van Boeddhisten.
Sayadaw Sàja-dô Birmees voor Oudere Leraar.
seculier boeddhisme Burgerinitiatieven die geen rechtstreekse verbinding (meer) hebben met traditie- of sub-traditie- stichters of vertegenwoordigers van zo'n traditie of sub-traditie. Initiatieven die zich richten op het onmiddellijke welbevinden, niet op het bereiken van een levensbeschouwelijk doel.
Shingon Sjien-gòn (g in de keel) Betekenis: "Het ware woord", een japanse boeddhistische-esoterische richting.
Shōnin Sjoonien Japanse titel voor een lekenpriester en/of lekenmonnik.
sūtra (sanskr.) / sutta (pali)
soetra / soetta 		soeoetra / soeta In het klassieke, niet-boeddhistische, sanskriet een kort aforisme. Binnen het boeddhisme een Leerrede die veelal begint met "aldus heb ik het gehoord."
Tathāgata tathaagata Sanskriet/Pali: letterlijk "zo-gekomen" en/of "zo-gegaan": Boeddha. Zie ook de Lankāvatāra soetra, tekst 57
Thera teera Pali (theravāda) term voor "ouderling", een monnik met meer dan 12 monniksjaren
Vairocana Vaj-róó-tsjana. Géén klemtoon op tsja. Betekenis: "Groot Licht", "Grote Helderheid", "Grote Zon". De naam van de oerboeddha of boeddhaschap als zodanig. Een Mahāyāna-opvatting, hoewel niet algemeen aanvaard.
Veda / vedisch veeda / veedies De leer die aan de basis ligt van het hinduïsme, dus niet van het boeddhisme. Er zijn binnen de canon van het vroege boeddhisme verwijzingen naar de veda. Die verwijzingen zijn zonder uitzondering een afwijzing van het vedische, en/of een nieuwe inhoud geven aan oude vedische begrippen.
Vihāra vihaara (Pali en boeddhistisch Sanskriet.)Tempel-, kloosterterrein in India en Zuidoost Azië. Oorspronkelijk "tuin" of "lustoord".
Wat (vat) Wat (vat) (Thais.) Letterlijk "school", figuurlijk vihāra, zie boven.
Nieuws over Boeddhisme is een productie van White Jade River, Instituut voor Boeddhisme.
De paginas bestaan sinds mei 2004.

Stichting onder nummer 20138036.